Op donderdag 17 september en donderdag 8 oktober 2026 vindt, van 09.00 tot ongeveer 17.00 uur, de cursus ‘werken met kunnen en aankunnen, theorie en praktijk’ plaats in de ARISTO Zalen Sloterdijk, Amsterdam. De ontvangst is vanaf 08.30 uur.
Deze cursus is onderdeel van de opleiding Tandarts Gehandicaptenzorg (module I.1) maar is ook toegankelijk voor andere belangstellenden.

Inhoud cursus:
Wat maakt Bijzondere Mondzorg ‘bijzonder’? Dat zijn de vaardigheden die behandelaars ontwikkelen om vooral breder te leren kijken dan alleen de toestand van het gebit. De patiënten in de Bijzondere Tandheelkunde vragen om maatwerk, om blijvende nieuwsgierigheid van de kant van de behandelaar, maar ook om zicht op de interactie tussen behandelaar, patiënt en zijn systeem. Wie ben ik als behandelaar en hoe bied ik de patiënt een veilige stoel? Vaak denken we dat we mensen goed in kunnen schatten als we weten wat hun niveau van functioneren is, bijvoorbeeld het IQ of de vaardigheden. Samengevat: we hebben het dan over datgene wat de persoon kán. Wat iemand kan zegt niet veel over wat iemand áán kan. In de Bijzondere Mondzorg gaat het om kwetsbare mensen. Bij hen is er vaak sprake van een groot verschil tussen kunnen en áánkunnen. Zo’n functioneringsprofiel kan sterk disharmonisch zijn. Iemand heeft de schoolse vaardigheden van een kind van negen jaar en heeft de sociaal-emotionele kwetsbaarheid van een peuter van twee jaar. Dit disharmonieuze profiel heeft voor een deel te maken met de ontwikkeling in de vroege kindertijd. Daarbij speelt o.a. de hechting een belangrijke rol. Hoe meer het kunnen en aankunnen uit elkaar lopen, des te ingewikkelder wordt het om een persoon goed te kunnen behandelen en begeleiden. Als een behandelaar zicht heeft op de verschillende niveaus ontstaat er een betere afstemming bij de behandeling. In deze cursus wordt geoefend met het inschatten van de niveaus van het kunnen en het aankunnen. Daarbij wordt mede gebruik gemaakt van casuïstiek die door de cursisten zelf wordt ingebracht.

CV:
Esther van Baarda is werkzaam als orthopedagoog-generalist bij de Stichting Bijzondere Tandheelkunde in Amsterdam. Zij richt zich op het vergroten van de coöperatie en behandelbaarheid van kinderen en volwassenen met een verstandelijke beperking en/of een autisme spectrum stoornis. Zij biedt individuele behandelingen zoals EMDR, ACT en oplossingsgerichte therapie en ondersteunt zowel de patiënt als zijn systeem als de tandarts bij het mogelijk maken van passende tandheelkundige zorg. Sinds 2023 is zij tevens werkzaam als docent Pedagogische Wetenschappen aan de Radboud Universiteit, voor het vak Diagnostiek . Zij verzorgt werkgroepen voor vierdejaars studenten en begeleidt hen bij diagnostische verslaglegging. Eerder werkte zij als gedragsdeskundige binnen de jeugd- en gehandicaptenzorg. Zij publiceerde onder meer over handelingsgerichte diagnostiek voor mensen met een verstandelijke beperking (handreiking) en over sensorische informatieverwerking bij mensen met een verstandelijke beperking en bijkomende problematiek (zoals een autisme spectrum stoornis) in de mondzorg (NTVT).